Discussie: gedeelde zijgevels wel of niet isoleren?

De wiskunde kent een aantal onopgeloste meetkundige problemen. Een daarvan – de sofa door de gang – werd afgelopen weekend in de NRC uitgelegd door Alex van den Brandhof, zie onderaan dit artikel. Welnu, wat de sofa is voor de wiskunde, dat is het isoleren van de zijgevel voor de zelfbouwer. Voor de vergevorderde zelfbouwers is het een van de langer durende discussies: moet je een gedeelde zijgevel nu wel of niet isoleren? Binnenkort wordt hier een poging gedaan om dit probleem op te lossen door middel van een theoretische berekening: meten is weten.

We bekijken twee huizen die tegen elkaar aan zijn gebouwd. De gedeelde zijwand is 10m diep en 10m hoog.
De spouw is 6cm breed, zoals gebruikelijk bij de Buiksloterhamse zelfbouwkavels.
De spouw beschouwen we als een aparte ruimte waarvoor we een warmtevraagberekening kunnen maken. Deze ruimte heeft 4 kopse vlakken van ieder 0,6m2 en 2 zijvlakken van elk 100m2.
We gaan uit van een situatie waarbij het binnen 20ºC is en buiten -10ºC. De spouw zelf heeft geen verwarmingsinstallatie en zou dus afkoelen tot -10ºC, ware het niet dat er warmte wordt toegevoegd door de twee zijwanden.

Net als bij alle warmtevraagberekeningen zijn er 2 soorten warmteverliezen: transmissieverlies en ventilatieverlies. Het eerste wat we kunnen vaststellen is, dat de spouw verwarmd wordt door 2 zijvlakken van 100m2, en dat de transmissieverliezen die plaatsvinden door de 4 kopse vlakken van ieder 0,6m2 heel erg beperkt zijn. Er is 200m2 warme muur en 2,4m2 ‘koude vlakken’.

We kunnen nu 3 situaties onderzoeken.
1 de zijmuur isoleren
2 de spouw isoleren
3 zeer zwak ventileren

1
De zijmuur isoleren: dit kost ruimte en geld. We moeten 100m2 zijgevel bekleden en ons huis wordt smaller.
Wel is het zo dat er minder warmte verloren gaat. De spouw wordt minder warm.

2
Wat vaak wordt gedacht is dat we de spouw moeten isoleren met isolatiemateriaal, dat meestal tot doel heeft om transmissieverliezen te beperken. We nemen de proef op de som. Bij Variant 1 isoleren we de spouw met 50cm glaswol (u-waarde 0,08W/m2K). Transmissieverlies is 4W: €0,04/dag). Bij variant 2 dichten we de spouw af met 1mm folie (u-waarde 5,75W/m2K). Transmissieverlies is 400W. Dat is 100x zoveel dan mét isolatie, maar als je dit over 24uur bekijkt zou de temperatuur in de spouw 19,9ºC worden mét isolatie en 19,3ºC zonder isolatie. De warmte kost €0,50 per dag, ervan uitgaande dat we 24 uur stoken. Dus: “Als je de spouw luchtdicht zou kunnen afsluiten, dan hoef je hem niet te isoleren?”

3
Echter. Een spouwmuur is niet luchtdicht. In de eerste plaats wil je dat niet (er zitten niet voor niets open stootvoegen in metselwerk gevels). In de tweede plaats kan het niet. Heb je je ooit afgevraagd waarom er een spouw van 6cm wordt geëist? Welnu, een van de redenen is dat gebouwen nooit helemaal recht staan noch stil staan. (de constructies worden los van elkaar gefundeerd en gebouwd; als je ze aan elkaar zou schroeven zouden de schroeven afbreken door het verschil in zetting of beweging door de wind. Jammer dus dat een luchtdichte situatie bij zelfbouw niet voorkomt. In de praktijk gaat er altijd meer warmte verloren door de zijmuur dan je in Excel had kunnen uitrekenen. Waardoor er erg veel warmte verloren gaat door de zijmuur. In onze zeer goed geïsoleerde huizen valt dat extra op. Het is overigens niet eens zozeer een financieel probleem, maar vooral een probleem van comfort.

Maar stel nu dat we de transmissieverliezen minimaliseren, de spouw luchtdicht maken en vervolgens zeer zwak zouden ventileren door middel van – bij wijze van spreken – 4 rietjes? We nemen nogmaals de proef op de som. We beschouwen dezelfde spouw, we gaan uit van een minimaal transmissieverlies, ditmaal onderzoeken we de invloed van de ventilatieopening. Die kan variëren van:
– 0% (volledig luchtdicht)
– 1% (twee openingen van 5x60mm, onder en boven)
– 2-10% (‘natuurlijke kieren’)
– 100% (er is geen enkele afdichting, de gebouwen staan 6cm uit elkaar).
Het blijkt, dat de verschillen hier veel groter zijn.

Bij 1% ventilatieopening en windkracht 5 verliezen we €0,20 per dag.
Bij 100% ventilatieopening verliezen we tot €7,00 per dag. Dat is €200 per maand.

KORTOM
Wat is nu wijsheid? Het magische afdichtingsmateriaal dat we nodig hebben moet dus niet alleen luchtdicht afdichten maar ook nog eens flexibel meebewegen in verschillende richtingen, zonder dat er luchtopeningen ontstaan. Laat me het weten, als je dat materiaal vindt?

Hier alvast de benadering van het sofa-probleem:

Comments are closed.